Mac တွေမှာ မြန်မာလို စာရိုက်ဖို့အတွက် Myanmar Keyboard က default အနေနဲ့ on ထားခြင်း မရှိပါဘူး။ Keyboard setting ကနေ သွားပြီး မြန်မာ ကီးဘုတ်ကို ထပ်ပြီး ထည့်ပေးရပါတယ်။
ပထမဆုံး မြန်မာကီးဘုတ် ထည့်ဖို့အတွက် system setting ကနေ Keyboard ကိုသွားပါမယ်။
၁။ Mac ရဲ့ အပေါ်ဆုံး ဘယ်ဘက်ထောင့်က apple logo ကို နှိပ်ပါ။
ပေါ်လာတဲ့ အထဲက System setting ကို ရွေးပါ။
၂။ System Setting ပွင့်လာတဲ့အခါ
အောက်ဘက် ရောက်တဲ့အထိ ဆွဲချပြီး
Keyboard ကို နှိပ်ပါ။
Text Input အောက်မှာ Input Sources ဆိုတာကို တွေ့ပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီကနေ ကိုယ်ရိုက်ချင်တဲ့ language အမျိုးမျိုးရဲ့ keyboard တွေကို ထည့်သွင်းလို့ ရပါတယ်။
Input Sources ရဲ့ အနောက်နားက Edit ကို နှိပ်ပါ။
အခု ကျွန်တော်တို့က မြန်မာ ကီးဘုတ် ထည့်မှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် Box ရဲ့ ဘယ်ဘက် အောက်အစွန်က “+” သင်္ကေတလေးကို နှိပ်ပါ။
မှတ်ချက်။ ပုံမှာ (က) Myanmar ဆိုပြီးပေါ်နေတာ မြန်မာကီးဘုတ် ထည့်ထားပြီးသား မို့လို့ပါ။
မထည့်ရသေးသူတွေက “A” U.S. သို့မဟုတ် “A” U.K. ဆိုပြီး English keyboard ပဲ ပေါ်နေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာကီးဘုတ်ကို ရှာဖို့အတွက် အောက်ဘက်ထောင့် search box ထဲမှာ Burmese ကို ရိုက်ထည့်ပါ။
မြန်မာ ကီးဘုတ် (၂) မျိုးကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ကျွန်တော်ကတော့ အခု ရိုးရိုး မြန်မာ ကီးဘုတ်ကို သုံးပါတယ်။
Myanmar – QWERTY ကီးဘုတ်ရဲ့ လက်ကွက်က ကျွန်တော်တို့ သုံးနေကျ လက်ကွက်နဲ့ မတူလို့ပါ။
ပုံမှာ မြင်ရတဲ့ အထဲက အပေါ်တခုကို နှိပ်ပြီး Add ကို နှိပ်ပါ။
ကျွန်တော်တို့ Mac keyboard ထဲမှာ မြန်မာ ကီးဘုတ် ထည့်ပြီးသား ဖြစ်သွားပါပြီ။
မလိုတဲ့ ကီးဘုတ်ကို ဖြုတ်ချင်တယ် ဆိုရင်လည်း လွယ်ပါတယ်။
ဖျက်ချင်တဲ့ ကီးဘုတ်ကို select မှတ်ပြီး အောက် ဘယ်ဘက်ထောင့်က “ – ” sign ကိုနှိပ်လိုက်ရုံပါ။
ဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့ Mac မှာ ကီးဘုတ် ၂ ခု ထည့်ထားပြီးသား ဖြစ်နေပြီ။ တခုခုနဲ့ တခုကို shortcut key နဲ့ ပြောင်းဖို့အတွက် ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ရအောင်။
System Setting ရဲ့ keyboard အောက်မှာပဲ Press key to ဆိုတာရဲ့ အနောက်မှာ change input source ဆိုတာကို ရွေးပေးထားပါ။
ကမ္ဘာလုံး icon ကို တခါနှိပ်တိုင်း language က တခါပြောင်းသွားမှာပါ။
အဲဒီ ခလုတ် နှိပ်ရတာ အဆင်မပြေလို့ ကိုယ်ပိုင် shortcut တခု ဖန်တီးချင်လည်း ရပါတယ်။
ကျွန်တော်ကတော့ command + Space ကို Input source ပြောင်းဖို့အတွက် သုံးပါတယ်။ အဲလို ပြောင်းချင်တယ် ဆိုရင်တော့
Keyboard Shortcuts ဆိုတာလေးကို နှိပ်ပါ။
အောက်ဘက် Input Sources ဆိုတာကို နှိပ်ပါ။
Select the previous input source ရဲ့ အနောက်က control Shift ပေါ်နေတဲ့ နေရာမှာ double click နှိပ်ပါ။
အဖြူရောင်အကွက် ဖြစ်သွားပြီ ဆိုရင် ပြောင်းချင်တဲ့ shortcut ကို နှိပ်ပါ။
ကျွန်တော်ကတော့ ပုံမှာ ပြထား သလိုမျိုး command Space key ကို ပြောင်းထားပါတယ်။ နှိပ်ရတာ မြန်လို့ပါ။
အိုကေ အခု ကျွန်တော်တို့ မြန်မာစာ ရိုက်တဲ့အပိုင်းကို ဆက်သွားရအောင် . . .
ပုံမှန် ရုံး သုံးနေကျ Microsoft Office မှာ ရိုက်တဲ့ ပုံစံနဲ့ပဲ ကျွန်တော်ပြသွားပေးပါမယ်။
Word ကို အရင်ဖွင့်ပါမယ်
ပွင့်လာပြီဆိုရင် မြန်မာလို ရိုက်ဖို့အတွက် keyboard ကို မြန်မာ ကီးဘုတ် အရင်ပြောင်းပါမယ်။
ကီးဘုတ်ပြောင်းတာကို shortcut key မသုံးဘဲ menu bar ကနေ ပြောင်းလဲ ရပါတယ်။
အောက်က ပုံမှာ ပြထားသလိုမျိုး “A” လို့ ပေါ်နေတဲ့ နေရာမှာ နှိပ်လိုက်ပြီး “က” Myanmar ကို ရွေးပေးလိုက်ရင် အင်္ဂလိပ် ကီးဘုတ်ကနေ မြန်မာကီးဘုတ် ပြောင်းသွားမှာပါ။
မြန်မာကီးဘုတ်ကို ပြောင်းပြီး စာစ ရိုက်လိုက်တာနဲ့ font ကို Myanmar Text အဖြစ် အလိုလို ပြောင်းသွားပါလိမ့်မယ်။ အဲဖောင့်ကို မကြိုက်ပါက ကျွန်တော် တခြားပို့စ် တခုမှာ တင်ထားတဲ့ မြန်မာ အလှဖောင့်တွေကို ဒေါင်းလုပ်ဆွဲ အင်စတော လုပ်ပြီး ပြောင်းလဲ အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
လက်ရှိ ကျွန်တော် ဒီ tutorial ကို ရေးရာမှာ သုံးထားတာက Myanmar Six ဖောင့် ဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာစာရိုက်ရာမှာ Keymagic ကို သုံးပြီး ရိုက်တာနဲ့ ကျွန်တော်သုံနေသလိုမျိုး default ပါတာကို သုံးတာနဲ့ အနည်းငယ် ကွဲပြားမှု ရှိပါတယ်။
Mac မှာ default ပါတာက Windows မှာ သုံးတာနဲ့ အနည်းငယ် ကွဲပြားတာမို့လို့ အကျင့်မဖြစ်သေးရင် အနည်းငယ် အခက်အခဲ ရှိနိုင်ပါတယ်။
မြန်မာစာ ရေးရာမှာ အပိုင်း သုံးပိုင်း ပိုင်း၊ မြင်ယောင်ပြီး ရေးရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အပိုင်းသုံးပိုင်းမှာ အလယ်ပိုင်းကို ရေးပြီးမှ အရှေ့ပိုင်းနဲ့ အနောက်ပိုင်းကို ဆက်ရေးရတာ ဖြစ်တယ်။ အရှေ့ပိုင်းက ပုံမှန်အားဖြင့် “သဝေထိုး ေ-” ဖြစ်တဲ့အတွက် အလယ်အပိုင်းကို ရေးပြီးမှ သဝေထိုးကို ရေးရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဉပမာ နေကောင်းလား ဆိုတဲ့ စာသားမှာ နေ ကို ရေးဖို့ ရန်အတွက် mac ရဲ့ default မှာ “န” ကို အရင် ရေးရပါတယ်။ ဒီတော့ “နငယ် – သဝေထိုး” နေ လို့ ရေးရပါတယ်။
ကောင်းကို ရေးဖို့အတွက် အလယ်ပိုင်း က ကိုရေးပါတယ်။
နောက် သဝေထိုး ရေးချ ငသတ် ဝစ္စပေါက်ကို ရေးပါတယ်။
(က ေ – ာ- -င် -း)
သဝေထိုးမပါတဲ့ စာလုံးတွေကတော့ ရေးရတာ လွယ်ပါတယ်။
အိုကေ နည်းနည်း ပိုခက်တဲ့ အပိုင်းကို ကြည့်ရအောင်။
မျှော် ဆိုတဲ့ စာလုံးကို ရေးတာ ကြည့်ရအောင်
ရပင့် ဟထိုး ဝဆွဲ ပါလာရင် အဲဒါတွေကို အလယ်ပိုင်းမှာ ထည့်ရေးရပါတယ်။
ဒီတော့ အလယ်အပိုင်းကနေ စာစရေးရတဲ့အတွက် မျှော်ကို ရေးတဲ့အခါ –
မ ရပင့် ဟထိုး သဝေထိုး ရေးချ ရှေ့ထိုး (မ -ျ -ှ -ေ -ာ -်) လို့ ရေးရပါတယ်
ဆိုလိုတာက “မျှ” ဆိုတဲ့ အလယ်ပိုင်းကို ရေးပြီးမှ -ေ ကို ထည့်တယ် ပြီးမှ အဆုံးသတ်ဖြစ်တဲ့ -ာ် ကို ထည့်တာ ဖြစ်ပါတယ်
သူနဲ့ ပုံစံဆင်တဲ့ လျှောက် ကို ဘယ်လိုရေးမလဲ
စဉ်းစားကြည့်ရအောင် . . .
အလယ်ပိုင်းက “လျှ” ဖြစ်တယ်
အဲတာ အရင်ရေးမယ် -ေ ထည့်မယ်. အဆုံးသတ် -ာက် ကို ထပ်ထည့်ပါတယ်။
တွေး ဆိုတဲ့ စာသားကို ရိုက်ဖို့အတွက် အလယ်ပိုင်း “တွ” ကို အရင်ရိုက်ပါတယ်။ -ေ နဲ့ -း ကို နောက်မှ ထည့်ပါမယ်။
နောက် မြန်မာစာရိုက်ရာမှာ သတိထားရမှာက ဉ “ညကလေး” ဖြစ်ပါတယ်။
“ညကလေး” ဉ ဟာ သရဖြစ်တဲ့ “အက္ခရာ ဥ” (အု ဟု အသံထွက်) နဲ့ မတူပါဘူး
“ဉ”ကလေး နောက်အမြီး အထဲ မပါပါဘူး “ဥ”က အမြီးပါပါတယ်
ညကလေးကို ညငယ်သတ်တွေမှာ သုံးပါတယ်။ အက္ခရာ ဥ က ကြက်ဥ ဘဲဥ မှာ သုံးတာပါ။
သရကို အသတ်တင်လို့ မရတဲ့အတွက် “ဥ်”လို့ ရေးလို့မရပါဘူး “ဉ်” လို့ဘဲ ရေးလို့ ရပါတယ်။
ပုံမှာ ကြည့်ပါ ယူနီကုတ်သဘောအရ ရေးလို့မရတဲ့စာကို ပေါင်းပြီး မရေးခိုင်းပါဘူး။
“ဥယျာဉ်” ကို ရေးတာ ကြည့်ရအောင် . . . (အက္ခရာ ဥ ယပက်လက် ယပင့် ရေးချ ညငယ်သတ်)
အဲလို ပေါင်းတဲ့အတွက် ပထမတလုံးကို “ဥ” လို့ရေးပြီး ညငယ်သတ် “ဉ်” နဲ့ အဆုံးသတ် ထားပါတယ်။
(ကျွန်တော်အခု ရှင်းပြတာ မြန်မာစာ အရမ်းဆန်သွားလို့ စိတ်မဝင်စားတော့ရင် ကျော်သာ ဖတ်လိုက်ပါဗျ . . .ရေးရင်းနဲ့ ပေါ်လာတာ ထည့်ရေးလိုက်တော့ နည်းနည်း များသွားတယ်)
နောက်တခု မှားတတ်တာက “ဝ” ဝလုံးပါ။ (Shift + W)
“ဝ” (ဝလုံး) က “၀” (သုည) နဲ့ မတူပါဘူး။
ဝ ကို အထဲမှာ ဘာမှ မပါဘဲနဲ့ သုညမှာက အထဲမှာ အစက်ပါ ပါတယ်။
နောက်တခုက “ဈ” ဇမျဉ်းဆွဲ ပါ၊ (Shift + Q)
ဈ ကို စျ နဲ့ မရေးရပါဘူး
နောက်တခုက “ဪ” –> Shift + ] “ဩ” –> ] “ဦ” –> shift + M
အဲဒီစာလုံးတွေက သရ ဖြစ်တဲ့အတွက် တခါတည်း တလုံးတည်းတန်းရိုက်တာပါ။
ရေးရမဲ့ ကီးတွေ ရေးပေးထားပါတယ်။
ဪ ကို “သ ရရစ် သဝေထိုး ရေးချ ရှေ့ထိုး” လို့ မရေးပါဘူး
ဩ ကိုလည်း “သ ရရစ်” လို့ မရေးပါဘူး
ဦ ကိုလည်း ဦ သို့မဟုတ် ဉီ လို့ မရေးပါဘူး
ရေးရင် ဘာဖြစ်လဲ ဆိုတော့ . . .
ဘာမှ တော့ မဖြစ်ပါဘူး search index မှာ မမှန်တာလောက်ပဲ ဖြစ်မှာပါ။
နောက် အရေးကြီးတဲ့ အပိုင်းက စာလုံးဆင့် ရေးနည်းပါ။
စာလုံးဆင့် ရေးတဲ့အခါမှာ အောက်ဆင့် နဲ့ အပေါ်ဆင့်ဆိုပြီး (၂) မျိုး ရှိပါတယ်။
ကျွန်တော် နည်းနည်းလွယ်တဲ့ အောက်ဆင့်ကိုဘဲ့ အရင်ပြောပါမယ်။
အောက်ဆင့် ဆိုတာက အလယ်မျဉ်းမှာ ပုံမှန်အတိုင်း ရေးတဲ့ အက္ခရာအောက်မှာ နောက်တလုံး ထပ်ဆင့် ရေးတာကို ပြောတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဉပမာ – သစ္စာ၊ အက္ခရာ၊ မေတ္တာ၊ ကဏ္ဍ
သစ္စာကို ရေးဖို့အတွက် ပုံမှန်ရေးနေကျအတိုင်း “သ” နဲ့ “စ” ကို အရင် ရေးပါတယ်။
“စ” ရဲ့ အောက်မှာ အောက်ဆင့် ထည့်မှာ ဖြစ်တဲ့ အတွက် ၎င်းရဲ့ သင်္ကေတ ဖြစ်တဲ့ shift + f ကို နှိပ်ပါတယ်
စ ရဲ့ အောက်မှာ + လေး ပါလာပါလိမ့်မယ်။ “စ္”
ထည့်မဲ့ စာလုံး “စ” ကို ထပ်နှိပ်ပါ။ စလုံးက အောက်ဆင့် နေရာကို အလိုလို ဝင်သွားပါလိမ့်မယ်။
အက္ခရာကို ရေးရင်လည်း “အ က ္ ခ ရ -ာ” အဲလို ရေးသွားရုံပါဘဲ
မေတ္တာကို ရေးမယ်ဆိုရင် သဝေထိုး “-ေ” ပါလာတဲ့အတွက် “မ -ေ တ -္ တ -ာ” အဲလို ရေးပါမယ်။
ကဏ္ဍ ကို ရေးမယ် ဆိုရင် “က ဏ -္ ဍ” အဲလို ရေးပါတယ်။
ရမယ် ထင်ပါတယ်ဗျ
ကျွန်တော်တို့ အပေါ်ဆင့်ကို ဆက်ကြည့်ရအောင်။
အပေါ်ဆင့်ဆိုတာက အလယ်မျဉ်းမှာ ပုံမှန်အတိုင်း ရေးထားတဲ့ အက္ခရာပေါ်မှာ နောက် အက္ခရာ တခုခု ထပ်ဆင့်တာကို ခေါ်တာပါ။
ပုံမှန်အားဖြင့် အလယ်မျဉ်းက အက္ခရာပေါ်မှာ နောက်အက္ခရာ ထပ်ဆင့်လေ့ မရှိပါဘူး။
ထူးခြားပြီးတော့ အဲလိုဆင့်ပြီး ရေးတဲ့အခါမှာ အဲဒီ အပေါ်မှာ ဆင့်တဲ့ အက္ခရာ (သို့) အက္ခရာတွဲကို အဆင့်ခံရမဲ့ အက္ခရာ မတိုင်ခင် အရင်ရေးရပါတယ်။ ဆင့်တဲ့ အက္ခရာ/တွဲ ရေးပြီးမှ shift + F ကို နှိပ်ပြီး အဆင့်ခံတဲ့ အက္ခရာ ပြန်ရေးပါတယ်။
ဉပမာ – အင်္ကျီ၊
ဒီစာလုံးမှာ ကကြီး အက္ခရာ ပေါ်မှာ င် အက္ခရာတွဲကို အပေါ်ဆင့် အနေနဲ့ ဆင့်ထားပါတယ်။
င် ကို ရေးပြီးမှ shift + f ပြီးမှ အဆင့်ခံရတဲ့ စာလုံး ကကြီးကို ရေးပါတယ်။
Key stoke sequence က “အ၊ ငသတ်၊ shift + f၊ ကကြီး၊ ရပင့်၊ လုံးကြီးတင် ဆန်ခတ်” အဲလို ဖြစ်သွားပါမယ်။ (အ -င် -္ က -ျ -ီ)
နောက်တလုံး – သင်္ချိုင်း
မရှင်းတော့ဘဲ ဒီအတိုင်း ရေးပြပါမယ်။ “သ -င် -္ ခ -ျ -ိ -ု -င်း”
သိင်္ဂီ – (သိ၊ င် ၊ -္၊ ဂီ)
တခြား မရေးတတ်တဲ့ စာလုံးတွေ ရှိရင် ကွန်မင့်မှာ လာမေးပေးပါခင်ဗျ။
ကျွန်တော်ထင်တာ မြန်မာစာ ရေးနည်းကတော့ တော်တော် စုံနေပြီ ထင်ပါတယ်။
တခြား မေးတဲ့သူတွေ ထပ်မေးထားမှဘဲ များလာရင် ပြန် edit လုပ်ပေးပါ့မယ်။
ချစ်ခြင်းများစွာဖြင့်
Victor
Sharing is caring!!!
#MyanmarUnicode
Web မှာဖတ်ရတာ အဆင်မပြေသူတွေ၊ ဖိုင်အနေနဲ့ သိမ်းထားချင်သူတွေ အနေနဲ့ အောက်မှာ ဒေါင်းပြီး သိမ်းနိုင်ပါတယ်။
password: notesofvic.com
Leave a Reply